IDleaks Awards – Wie winnen de Hoogvlieger en de Vlieg In Het Oog-Award?

Op 5 juli is het zover: de uitreiking van de IDleaks Awards 2016. Tijdens dit spetterende avondprogramma maakt IDleaks bekend welke hulporganisatie dit jaar het beste en het slechtste campagnefilmpje de wereld in stuurde. De avond staat geheel in het teken van genuanceerde communicatie over ontwikkelingssamenwerking. Juist nu is deze discussie actueel, want recente campagnes over hongersnood in Afrika roepen vragen op: ‘Is er in al die jaren dan niets veranderd daar?’

Afgelopen maand was er geen ontkomen aan de ‘hongersnood in Afrika’. Het Rode Kruis en andere hulporganisaties luidden de noodklok en startten campagnes voor de droogte die ontstond in delen van Afrika ten gevolge van El Niño. Sommige campagnebeelden deden sterk denken aan de berichtgeving over de hongersnoodramp in Ethiopië in 1984: mensen op de vlucht, mislukte oogsten en uitgemergelde Afrikaanse kinderen. Was er dan niets veranderd in Afrika? Zo schrijft Bram Vermeulen in het NRC dat de campagne teruggrijpt op het aloude clichébeeld: “Afrika, alsof het een land is, moet weer eens gered worden door wit medeleven.”

Campagnefilmpjes van ontwikkelingsorganisaties dragen in grote mate bij aan het beeld dat de Nederlandse burger heeft van ontwikkelingssamenwerking en hebben daarmee een belangrijke invloed op het draagvlak in de samenleving voor maatschappelijke problemen. Ontwikkelingsorganisaties beroepen zich hierbij op de noodzaak fondsen te werven voor het werk dat ze doen. Werk dat overigens vaak weinig te maken heeft met de simplistische boodschap die in fondsenwervende campagnes voor het voetlicht wordt gebracht – “doneer 3 euro en red het leven van dit kind”.

Catch 22 valt te doorbreken

Op korte termijn zorgt zo’n benadering wellicht voor broodnodige inkomsten, maar door het gebrek aan contextualiseren, discussie en nuance voedt dit op langere termijn het cynisme en de geefmoeheid van het bredere publiek. Ook lopen ontwikkelingslanden reputatieschade op en raakt het investeringsklimaat van landen in ontwikkeling aangetast. Een land als Ethiopië ervaart nog altijd de negatieve consequenties van het imago dat de “Live Aid”-campagne in 1984 neerzette, waardoor bedrijven zich maar moeilijk laten overtuigen te investeren in het land.

Communiceren over ontwikkelingssamenwerking lijkt daarmee een ‘Catch 22’; aan de ene kant moet er geld opgehaald worden om actuele problemen op te lossen, maar aan de andere kant draagt ongenuanceerde communicatie juist bij aan het verergeren van deze problematiek. Toch kunnen we deze vicieuze cirkel doorbreken door samen na te denken over nieuwe vormen van communicatie die respectvol zijn en recht doen aan de complexiteit van werken in noodsituaties.

De IDleaks Awards: kritisch en constructief

Daarom organiseert IDleaks op 5 juli 2015 in Pakhuis de Zwijger de IDleaks Awards, een avondvullend programma waarin de Hoogvlieger Award en de Vlieg in Het Oog Award worden uitgereikt. Organisaties met inspirerende campagnes worden beloond met de Hoogvlieger Award en campagnes die stereotypes in zetten om fondsen te werven verdienen de Vlieg in ’t Oog Award. Ons doel is hulporganisaties aan te moedigen zowel kritisch als constructief na te denken over het effect dat hun manier van communiceren heeft op hun publiek.

Van 1 juni t/m 1 juli kan er door het publiek gestemd worden op de genomineerde filmpjes op idleaks.nl/awards. Vorig jaar werd dit massaal gedaan en werden de filmpjes maar liefst 35.000 keer bekeken.

Juryleden

Ook wordt er een award uitgereikt door een jury van deskundigen. De jury zal dit jaar bestaan uit:

  • Kiza Magendane is student politicologie, publicist en oprichter van African Students United (ASU). Hij is blogger en schrijver voor o.a. OneWorld. Kiza komt uit Congo en woont sinds 2007 in Nederland.
  • Johannes von Engelhardt is promovendus en doet onderzoek naar reacties op mediabeelden van humanitaire rampen. Daarnaast werkt hij als freelancer voor verschillende ontwikkelingsorganisaties.
  • Ayaan Abukar is een Somalisch-Nederlandse politicologe en columniste bij vakblad Vice Versa. Zij verdiept zich onder meer in migratie- en veiligheidsvraagstukken.
  • Inge Hermann is Associate lector Ethics & Tourism aan de Saxion University of Applied Sciences. Ze doet onderzoek naar de groeiende populariteit van morele(re) vormen van toerisme, specifiek de opkomst van het tussenjaar (gap year) en vrijwilligerstoerisme (voluntourism) onder jongeren.

IDleaks, een platform voor ontwikkelingsprofessionals, journalisten, studenten en andere in ontwikkelingssamenwerking geïnteresseerden. Elk jaar organiseert de organisatie de IDleaks Awards, gebaseerd de Golden & Rusty Radiator Awards uit Noorwegen. De prijs wordt uitgereikt op basis van het oordeel van een vakjury en publiek. Naast de uitreiking van de IDleaks Awards treden diversen gasten op. De avond wordt georganiseerd in samenwerking met OneWorld en Pakhuis de Zwijger.