Even voorstellen: jurylid Johannes von Engelhardt

Johannes von Engelhardt is is promovendus en doet onderzoek naar reacties op mediabeelden van humanitaire rampen. Daarnaast werkt hij als freelancer voor verschillende ontwikkelingsorganisaties.

Welk beeld heeft op jou grote impact gehad? Ben je daardoor anders over dingen gaan denken dan daarvoor?

Dit is een moeilijke vraag. Er zijn uiteraard veel beelden die je niet vergeet. Iconografische beelden zoals dat van het stervende Sudanese kindje uit 1993 van Kevin Carter of van het aangespoelde lichaampje van Alan Kurdi vorig jaar. Maar ook enkele minder bekende foto’s van menselijk leed staan mij erg bij, vooral uit Haïti in 2010 en uit vluchtelingenkamp Dadaab tijdens de voedselcrisis 2011. Allemaal beelden die je spontaan aangrijpen, maar die je vooral telkens weer confronteren met het feit dat het alleen ‘heel erg vinden’ er geheel niet toe doet.

Wat is voor jou persoonlijk het meest positieve/ negatieve effect van beeldvorming over ontwikkelingssamenwerking?

We hebben de afgelopen 10-20 jaar een belangrijke verschuiving gezien, weg van de zielige slachtoffers en van de hongerbuikjes. Ook al is dit geenszins een lineair proces zonder horten of stoten, de steeds grotere nadruk op agency en op veerkracht is onmiskenbaar. Dat is zonder meer een positieve ontwikkeling. Tegelijkertijd ben ik ervan overtuigd dat juist ook het schrijnende individuele leed van extreme armoede zichtbaar gemaakt moet worden, evenals de complexiteit en de dilemma’s binnen de moderne ontwikkelingssamenwerking. Het ligt voor de hand dat dit enorm veel vraagt van humanitaire communicatie, maar ook – en niet in de laatste plaats – van het publiek.