Even voorstellen: jurylid Ayaan Abukar

Ayaan Abukar is politicoloog en expert op het gebied van veiligheid en migratie. Ze is columnist en programmacoördinator bij vakblad Vice Versa.

Welk beeld heeft op jou grote impact gehad? Ben je daardoor anders over dingen gaan denken dan daarvoor?

De beeldvorming over het Afrikaanse continent heeft me in het algemeen vaak verbaasd. Het viel me altijd op dat Afrika tot de verbeelding spreekt. Of het nou de clichébeelden zijn van het verloren continent, of bepaalde beelden uit het landschap of de mensen. De meeste beelden zijn eenzijdig en benadrukken een fantasie die Europeanen hebben over Afrika, dat van het exotische Afrika. De verschillen, pluriformiteit en rijkdom van de 54 landen komen weinig aan bod.
De beeldvorming over ontwikkelingssamenwerking is gelukkig verbeterd in afgelopen jaren. Echter heerst er nog steeds een vorm van gemakzucht wanneer men over Afrika spreekt. Het is makkelijker om een hongerig kind te filmen dan een genuanceerd verhaal te vertellen over het probleem. De boodschap is vaak ook te simpel (geef ons geld en we lossen het op). Dat is schadelijk voor het draagvlak van ontwikkelingssamenwerking. Zelfs het woord ontwikkelingssamenwerking impliceert dat er sprake is van onderontwikkeling en het zijn meestal westerse ngo’s en vrijwilligers die ‘het gaan oplossen’. Deze benadering moet anders ingevuld worden.  Gelijkwaardigheid moet het uitgangspunt zijn, problemen toelichten maar mensen niet beperken tot een object. Dat is niet altijd makkelijk maar heel essentieel voor de lange termijn.

Wat is voor jou persoonlijk het meest positieve/ negatieve effect van beeldvorming over ontwikkelingssamenwerking?

Het meest negatieve effect van beeldvorming is dat naties en landen gereduceerd worden tot een bepaald aspect van hun problemen of identiteit. Op deze manier wordt tevens een vicieuze cirkel gecreëerd waarin alleen de problemen benadrukt worden en niet de vooruitgang.